Arabuluculuk Ücreti Hesaplama: Arabuluculuk Nedir, Ücret Tarifesi Nasıl Hesaplanır?

Arabuluculuk, hukuk sistemimizde uyuşmazlık yaşayan tarafların mahkemeye gitmeden, tarafsız ve uzman bir third-party (üçüncü kişi) yardımıyla sorunlarını barışçıl ve hızlı bir şekilde çözmesini sağlayan bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Türkiye'de arabuluculuk, zorunlu (dava şartı) arabuluculuk ve isteğe bağlı (ihtiyari) arabuluculuk olmak üzere ikiye ayrılır. İşçi-işveren alacakları, ticari borçlar, tüketici uyuşmazlıkları ve kira anlaşmazlıkları yasal olarak dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır. Arabuluculuk ücreti hesaplama işlemleri, Adalet Bakanlığı tarafından her yıl güncellenen "Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi" esas alınarak uyuşmazlık konusunun türüne, taraf sayısına ve üzerinde anlaşılan tutara göre belirlenir. Arabuluculuk ücreti hesaplama aracımızla, uyuşmazlık detaylarını ve anlaşılan tutarı girerek toplam arabuluculuk maliyetini ve tarafların ödeyeceği payları saniyeler içinde hesaplayabilirsiniz.

Arabuluculuk Ücreti Nasıl ve Hangi Oranlarda Hesaplanır?

Arabulucuya ödenecek ücret, uyuşmazlık konusu olan konunun para ile ölçülebilir (nispi) olup olmamasına göre farklılık gösterir:

• Konusu Para Olmayan (Maktu) Uyuşmazlıklar: Aile hukuku uyuşmazlıkları, işe iade davaları gibi uyuşmazlıklarda arabulucunun harcadığı saat esasına göre maktu tarifeden ücret hesaplanır.
• Konusu Para Olan (Nispi) Uyuşmazlıklar: Tazminat, borç, alacak gibi parasal uyuşmazlıklarda, tarafların anlaşmaya vardıkları nihai tutar üzerinden kademeli yüzdelik oranlar (nispi tarife) uygulanır. Yasal tarifeye göre anlaşmaya varılan tutar yükseldikçe arabulucuya ödenecek ücretin yüzdesel oranı kademeli olarak düşer (ilk dilimler için %6, sonraki dilimler için %5, %4 şeklinde).

Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?

Arabuluculuk sürecinin masraf ve ücret paylaşım kuralları kanun çerçevesinde belirlenmiştir:

• Tarafların Anlaşması Halinde: Aksi kira veya iş sözleşmesinde özel olarak kararlaştırılmadığı sürece, hesaplanan arabuluculuk ücreti taraflarca **eşit olarak** paylaşılır. Ancak taraflar kendi aralarında anlaşarak ücretin tamamını bir tarafın ödemesini de kararlaştırabilirler.
• Anlaşamama Durumunda (Dava Şartı): Süreç anlaşmazlıkla sonuçlanırsa arabulucunun 2 saate kadar olan ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Bu ödenen tutar, ileride açılacak davada haksız çıkan taraftan yargılama gideri olarak tahsil edilir.
• Anlaşamama Durumunda (İhtiyari): İsteğe bağlı arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, tarifedeki saat ücreti üzerinden hesaplanan tutar taraflarca ortaklaşa (eşit olarak) karşılanır.